امضاء: «ا-پتگر 1341» (پایین راست)
رنگ‌روغن روی فیبر
122×120 سانتیمتر
تاریخ اثر: 1341
- این اثر در کتاب «خواب و خیال» (ص 97) ، انتشارات پردیس دانش و موسسه هوم (1397) به چاپ رسیده است

از میان هنرمندان مکتب کمال‌الملک که عموماً طبیعت حاشیه شهر‌ها و پرتره‌های اروپایی‌مأبانه را می‌کشیدند، علی‌اصغر پتگر نخستین نقاشی است که جریان‌شناسی چشم‌اندازهای شهری را به درستی درک کرد و آن را در کارهای متعددش به تصویر کشید.

پتگر در شیوه کار خود، از فضای نقاشی‌های درباری که توجه خاصی به ریزه‌کاری داشتند، عبور کرد و در ادامه مسیر از وسواس‌های نقاشان مکتب کمال‌الملک متأثر از نقاشان قرن نوزدهم میلادی پرهیز داشت. در عوض با آزادی قلم و تاش‌های راحت‌تر و انتخاب رنگ‌های درخشان در کارهایش به بازنمایی نقاشی رئالیسم اجتماعی و مضامین زندگی روزمره و محیط اطرافش پرداخت.

عنوان تابلوی پیش‌رو، یادآور یک رویداد دلچسب و مضمونی آشناست که بسیاری از نقاشان قرن‌ هجدهم (همچون مانه) دست‌کم تابلویی به این نام و با ساختاری مشابه کشیده‌اند. با این تفاوت که در اثر حاضر بازی بین رنگ‌های سرد و گرم، تیره و گاه خاموش، نشان‌دهنده شناخت غریزی پتگر از هماهنگی میان رنگ‌هاست. از سوی دیگر، فرم چرخش سرها و زاویه نگاه رضایتمندانه افراد خانواده در فضای باطراوت باغ، صحنه‌ای رویاگونه را پیش‌روی مخاطب می‌گذارد. رنگ‌ لباس‌ها نیز با جسارت انتخاب شده‌اند؛ برای مثال رنگ زرد اولین رنگی است که در نقاشی جلوه می‌کند و در تکمیل کمپوزیسیون اثر تأثیر بسزایی دارد. همین امر باعث شده تا همچون دیگر آثار این دوره پتگر، دینامیسم ویژه‌ای در تابلو به وجود بیاید.

ترکیب‌بندی و چیدمان پلان‌ها در نقاشی‌های پتگر و اثر حاضر شبیه به عکاسی است، اما معجزه نقاش، ایجاد آرامشی است که نمی‌تواند توسط عکس ثبت شود. در این تابلو پتگر صحنه استراحت خانواده‌اش را در فضای باغ به ‌تصویر کشیده، همسرش، نامی، نیما، مانی و میترا.

برادران پتگر تأثیر بسزایی در آموزش و برگزاری کلاس‌های نقاشی در دهه سی و چهل شمسی داشتند.

علی‌اصغر پتگر (1371-1297)

علی اصغر پتگر در تبریز نزد میرمصور ارژنگی آموزش دید. در سال 1312، به همراه برادرش، جعفر پتگر به تهران آمد و به تحصیل در مدرسه صنایع جدیده پرداخت (1318-1314). در همین زمان در نقاشخانه «جهان‌نما» به کار تابلونگاری برای سردر مغازه‌ها مشغول شد. در سال 1319، آموزشگاهی خصوصی با برادرش تأسیس کرد. همچنین در هنرستان بانوان، وابسته به مدرسه صنایع قدیمه به تعلیم نقاشی پرداخت. وی برای نخستین بار نقاشی‌های خود را در آموزشگاهش به نمایش گذاشت (1324). پس از مرگ او، چند نمایشگاه انفرادی از آثارش در گالری سیحون و موزه هنرهای زیبا برپا شد. علی‌اصغر پتگر شعر نیز می‌سرود و دفتری از غزل‌هایش با نام «رنگین‌کمان» منتشر شده است (1360).