محمدابراهیم جعفری، از استادان مدرنیست ایرانی است که سادگی و درونمایه تغزلی آثارش، مخاطب را به رهایی از عالم بیرون و ادراک فضایی درونی فرامی‌خواند. در پسِ هر حرکت قلم‌موی او، که جسورانه و در یک «آن» بر پیکره تابلو لغزیده، دنیای شاعرانه‌ای از تجربه زیسته وی نهفته است. جعفری دلبسته ایران است؛ دلبسته دیوارهای کاه‌گلی و معماری روزگار دیرین؛ دلبسته خاطره و شعر، ولی در عین حال عمیقاً مقید به اصول هنر مدرن و انتزاعی.

جعفری که شاگردیِ استادانی چون علی‌محمد حیدریان و محمود جوادی‌پور را کرده، بیش از همه متأثر از نوع نگاه محسن وزیری‌مقدم است که در سال‌های دانشجوییِ وی، به تازگی از ایتالیا بازگشته بود و در دانشگاه به تدریس می‌پرداخت. به گفته جعفری، سفرهایی که با وزیری‌مقدم و دیگر دانشجویان به گوشه و کنار ایران می‌رفتند، به او آموخت تا محیط اطراف را خوب و عمیق بنگرد تا حس فضا را ادراک کند. گفته می‌شود کاربست فضاهای بومی در نقاشی‌های جعفری، احتمالاً ره‌آورد همان سفرهاست.

فضای نقاشی‌های جعفری، شعرِ متجسد است؛ او خود شاعر و شاعرپیشه است و نقاشی‌هایش نیز مانند اشعارش، کوتاه و رازآمیز هستند. برای جعفری، نقاشی، تجسم احساس و ادراک نقاش در ظرف زمان است و زمان، همیشه پویاست و در حرکت؛ بنابراین نمی‌توان در آن توقف کرد؛ نمی‌توان احساس را از سیّالیت خود بازداشت. تنها می‌توان دمی با آن بود و هنرمند در چنین تفکری، کسی است که بتواند همان «دَم» را تجسم کند. به همین جهت انجام هر کاری برای محمدابراهیم جعفری، به کوتاهی یک شعر است.

جعفری در بیشتر نقاشی‌هایش، عموماً از آبرنگ و مرکب استفاده می‌کرد، چرا که رنگ‌های درخشان و روحی در کنار رنگ‌سایه‌هایی که آرام‌آرام در هم تنیده می‌شوند، بیننده را به سفری سیاحتی در رویای شاعرانه نقاش فرامی‌خواند. در اثر حاضر تنه‌های بزرگ درختان در پیشزمینه به رنگ سیاه سطوح وسیعی از بوم را اشغال کرده‌اند. با این حال به دلیل کیفیت آبمرکبی رنگ‌ها، این سطوح تیره، سنگین به نظر نمی‌رسند. آن‌چه از پس این تصویر دیده می‌شود سایه‌های آبی رنگی از آدم‌ها و شمایی از معماری یک بنای سنتی است. چند لکه قرمز ترکیب‌بندی تابلو را تکمیل کرده و سامان می‌بخشد. 

از مهمترین ویژگی‌های این نقاش شاعر نگاه شخصی و نوستالژیک جعفری است که با پرهیز از پرداختن به جزییات، تلاش دارد روحی واحد را در کل نقاشی حاکم کرده و به بیانی یکپارچه دست یابد. شعر و نقاشی در دنیای هنر محمدابراهیم جعفری با هم عجین گشته‌اند، همچنان که در پایین تابلوی حاضر نوشته است: «ای کاش خاطره مثل ابر می‌بارید و چون غبار گم نمی‌شد…».

محمد ابراهیم جعفری (1397-1319)

محمد ابراهیم جعفری در رشته نقاشی از دانشکده هنرهای زیبای تهران فارغ‌التحصیل شد (1343-1338). نخستین بار آثارش در یک نمایشگاه گروهی خیابانی به نمایش درآمد (1342) و از آن پس در نمایشگاه‌های انفرادی و گروهی متعدد در ایران و دیگر کشورها شرکت داشته است. در بینال‌های تهران و پاریس شرکت داشت و در سال 1353، موفق به کسب جایزه ملی از فستیوال بینالمللی کانی سورمر در فرانسه شد. جعفری در هنرستان‌های هنرهای زیبای تهران و دانشکده هنرهای تزیینی (دانشگاه هنر) به تدریس مشغول بود.