برآورد قیمت : 1.6 - 1.2 میلیارد تومان
رقم برنده مزایده: 1,500,000,000 تومان
رقم نهایی فروش: 1,650,000,000 تومان
مرغ ملکوت، تندیسی چوبی اثر محمدعلی ودود با تزیینات مشبکمنبت شادی حبیب است که توانسته طرحی خلاقانه و منحصر بهفرد را بر بنیان انواع تکنیکهای سنت ایرانی از ساخت و تزیین چوب تجسم بخشد. در این اثر هفت رشته کهن و سنتی هنر ایرانی چون مقرنس، معرق و معرق منبت، خراطی، پیکرتراشی، منبت سطحبندی و مشبکمنبت به هم آمیخته شده و پیکرهای را ساخته که از دو وجه زیباییشناسانه و هستیشناسانه قابل تعمق است:
نخست به لحاظ فرم زیباییشناسانه، این پرنده شباهت نزدیکی به طاووسهای فلزی دوران پرشکوه هنر صفوی و مرغان عَلَم عاشورایی به عنوان حاملان عرش دارد و تأثیرپذیری هنرمند را در بازگشت به ریشههای کهن بصری و دستاوردهای زیباییشناسانه هنر ایرانی در کنار تأثیرپذیری از بسترهای فکری و فرهنگ شیعی نشان میدهد. در این تندیس زیبا این بار بهجای فلز سخت، از لایهبندی چوب، معرق، سطحبندی و حجمسازی سنتی بهره گرفته شده و سپس بخش تزیینات ظریف مشبک منبت به واسطه مهارت دست و نگاه ظریف زنانه شادی حبیب بر پیکر پرنده نشسته و ظرافت و دقت را به اوج شکوه رسانده است. این نگاهِ همراه با اشتیاق و احترام نسبت به انواع هنرهای دوران گذشته در طراحی بخشهای مختلف بدن این پرنده نیز دیده میشود. محمدعلی ودود در طراحی بخش زیرین شکم پرنده و تاج آن از هنر مقرنس استفاده کرده؛ هنری که زیباترین شکوه را در تقسیمبندی فضایی معماری اسلامی، بهخصوص تزیینات ایوان مساجد اسلامی بهدست آورده و بیانگر تأثیرپذیری و تعمق هنرمند در دیگر انواع هنر ایرانی است. در واقع هرچند فرم کلی پرنده، بر بنیان طبیعتگرایی شکل گرفته و به لحاظ طراحی بر پرنده طاووس وفادار مانده است، اما در ترکیب با فرمهای انتزاعی و هندسی، تمایل و وجه غالب نگاه زیباییشناسانه هنر ایرانی را به نقوش هندسی و تجریدی در کنار تزیینات ظریف نشان میدهد. استفاده از صدف خلیج فارس برای چشم پرنده و تراش زیبای آن برای ایجاد مردمک چشم بر اساس بافت واقعی صدف و ایجاد عمق نگاه، در کنار کاربرد رنگ طبیعی چوبهای الوان ویژگی خاص دیگر این اثر ظریف و منحصر بهفرد است که گویای تسلط هنرمند بر استفاده استادانه از فرم و محتواست. هارمونی رنگها و بافتهای انواع چوب، چون چوب اقاقیا (پر دم)، ونگه (چتر)، عناب (گردن و پاها)، گردو (مقرنس و قلمه پایه)، طاق (پرها)، بلوط (پاسنگی پایه) و شمشاد (مشبک منبت و مقرنسکاری) دیده میشود در اثر دیده میشود.
این اثر بازتابدهنده نگاه انسان شرقی به ساحت هستی و حضور همیشگی حق در لحظه لحظه وجود است. بر اساس گفته هنرمند این پرنده زیبا، یکی از مجموعه سیتایی پرندگانی است که با تأسی از مفهوم عرفانی کثرت در وحدت عرفان اسلامی و ارتباط معناشناسانهای که با سی جزء قرآن، سیمرغ شاهنامه و سیمرغ عطار دارد، ساخته شده است. انتخاب نام مرغ ملکوت، تصدیقی بر این نگرش است. در نگاه عرفان اسلامی مرغ جان که ماهیتی ملکوتی و الوهی دارد در قفس تن به بند آمده و رهایی را در بازگشت به اصل و بهشت اهورایی میجوید و در هجر آن نغمه سر میدهد. فرم طاووس که به واسطه رنگهای الوان و زیبا پرندهای بهشتی و آنجهانی است نیز با همین دیدگاه انتخاب شده است.