امضا: «محمود زنگنه» (پایین راست)
رنگ روغن روی بوم
116×92 سانتیمتر
تاریخ اثر: 1355
پیشینه:
این اثر متعلق به یک مجموعه معتبر می‌باشد.

محمود زنگنه نقاشی خودآموخته بود که نقاشی را با استعداد ذاتی خود آغاز کرد و دیری نپایید که نمایشگاه‌های نقاشی او مورد توجه بازدیدکنندگان واقع شد.

زنگنه را می‌توان نقاش روستاهای ایران نامید که در اغلب آثارش فضاها و فرهنگ روستایی را به نمایش می‌گذارد. وی فضاهای فراموش‌شده و نوستالژیک را دوباره می‌سازد و با ذوق و هنر خویش به آن‌ها جانی دوباره می‌بخشد. نقاشی‌های او در عین بازنمایی واقع‌گرایانه از واقعیت فاصله می‌گیرند. نحوه بازی او با سایه‌روشن، با پالت رنگی محدود و استفاده از رنگ‌های خاکی، توهم یک نقاشی سه‌بعدی را در ذهن مخاطب ایجاد می‌کند. به خاطر این جلوه‌های واقعی و درعین‌حال خیال‌انگیز، آثار محمود زنگنه با شیوه رئالیسم جادویی شناخته می‌شود.

چنانکه در اثر پیش‌رو دیده می‌شود، قلعه‌ای درخشان روی یک تپه خودنمایی می‌کند. گویی سرمنزل مقصود است و در میان کوه‌ها می درخشد. آنچه بیش از هر چیز جلب توجه می‌کند، راهی است روشن که بی‌اعتنا به پستی و بلندی‌ها، در تمام پیچ و خم‌ها به نحوی جادویی هموار به نظر می‌رسد. افرادی نیز در این راه به سمت قلعه در حرکت هستند که با ضربه‌قلم‌ها و لکه‌های رنگی شکل گرفته‌اند.

زنگنه در این اثر توانسته خیال و واقعیت را با هم پیوند بزند و فضایی ‌وهم‌آلود و خیال‌انگیز خلق کند که نه تنها روحیه فضایی روستایی در آن جاری است، بلکه می‌تواند استعاره‌ای باشد از سرزمین امن مادری.

محمود زنگنه (1312-1378)

محمود زنگنه نقاشی را نزد خود آموخت. چندی در همدان در یک کارگاه چرم‌سازی شاگردی کرد. در سال 1338 به تهران آمد و با ارایه نقاشی‌هایش به استخدام هنرستان هنرهای زیبا درآمد. کار نقاشی را پی گرفت و آموزش‌هایی از حسین بهزاد و هانیبال الخاص گرفت و نمایشگاهی همراه الخاص در گالری گیلگمش برپا کرد (1341). بعدها آثار خود را بارها در نمایشگاه‌های انفرادی و گروهی در ایران و دیگر کشورها به نمایش گذاشت.