امضا: « M Akhavan 24 3/7» (روی بدنه)
فولاد ضدزنگ
48×50×92 سانتیمتر
تاریخ اثر: 1403
شماره 3 از تعداد 7 نسخه

مسعود اخوان‌جم در این اثر یکی از شناخته‌شده‌ترین زبان‌های بصری خود را به اوج می‌رساند: تبدیل ماده‌ای سخت، صنعتی و سرد به فرمی سیال، زنده و تقریباً لطیف. سطح آیینه‌گون فولاد ضدزنگ نه تنها بازتاب‌دهنده محیط پیرامون است، بلکه مخاطب را نیز در دل اثر می‌نشاند و او را به بخشی از تجربه بصری تبدیل می‌کند. این ویژگی که در بسیاری از آثار وی دیده می‌شود، در این‌جا به ابزاری مفهومی بدل شده است؛ خرس دیگر موجودی منفرد و جدا از جهان نیست، بلکه فضایی است که جهان در آن منعکس و دگرگون می‌شود.

فرم اثر، با وجود بازنمایی آشکار حیوان، صیقل یافته و دینامیک است. بدن خرس در حالتی از خیز و حرکت به سمت بالا کشیده شده؛ پاها محکم بر پایه سیاه ایستاده‌اند و بالاتنه با انحنایی نرم و قدرتمند به سوی آسمان می‌رود. این تضاد میان ثبات پایه و سیالیت پیکره، تنش زیبایی‌شناختی قدرتمندی ایجاد می‌کند: سنگینی و قدرت خرس در برابر سبکی و حرکت. انحناهای نرم و پیوسته که یادآور فرم‌های ارگانیک و حتی چون آب هستند، ماده سخت را رام کرده‌ و به آن کیفیتی رقص‌گونه بخشیده‌اند. اخوان‌جم در این اثر، مانند بسیاری از مجسمه‌هایش، با دوگانگی‌هایی همچون قدرت و لطافت، خشونت بالقوه حیوان و زیبایی صیقلی سطح، واقعیت حیوانی و استعاره انسانی بازی می‌کند. خرس که در فرهنگ‌های مختلف نماد قدرت خام، حفاظت و گاه خشونت است، در این‌جا به موجودی تبدیل شده که هم تهدید می‌کند و هم دعوت به تأمل. بازتاب‌های درهم‌تنیده روی سطح اثر، مرز میان سوژه و ابژه را محو می‌کنند و مخاطب را وادار می‌سازند تا نه تنها به خرس، بلکه به خود و محیط اطرافش بنگرد.

از منظر تکنیکی تسلط هنرمند بر ماده فولاد ضدزنگ چشمگیر است. او که تجربه طولانی در طراحی صنعتی و کار با فلزات دارد، این دانش را به خدمت بیان هنری درآورده است. ریخته‌گری و جلاکاری آیینه‌ای، بدون هیچ خطای بصری، سطحی یکدست و درخشان پدید آورده که نور را به شکلی زنده و متغیر جذب و بازتاب می‌دهد. این کیفیت نوری، اثر را از مجسمه‌ای ایستا به موجودی پویا تبدیل می‌کند که با تغییر زاویه دید و نور محیط، همواره چهره‌ای تازه می‌یابد و دعوتی است به تأمل در مرز میان طبیعت و فرهنگ، قدرت و ظرافت، و واقعیت و بازتاب. این کیفیت آیینه‌گون اثر را به مجسمه‌ای تبدیل می‌کند که نه تنها دیده، بلکه تجربه می‌شود و در تعامل با مخاطب مدام در حال تغییر است.

مجموعه «طبیعت» در ادامه مسیر هنری اخوان‌جم قرار می‌گیرد؛ مسیری که از مجسمه‌های بزرگ‌اندازه با مضامین اجتماعی و اساطیری، مانند آثار ارایه‌شده در بینال ونیز، تا فرم‌های کوچک‌تر و صمیمی‌تر ادامه یافته است. این اثر در عین حفظ قدرت بیان و حضور فیزیکی، کیفیتی صمیمی‌تر دارد و به خوبی نشان می‌دهد چگونه هنرمند می‌تواند ماده‌ای معاصر و صنعتی را به رسانه‌ای برای گفت‌وگو درباره قدرت، زیبایی و هم‌زیستی بدل کند.

امیرمسعود اخوان‌جم (متولد 1348)

امیر مسعود اخوان‌جم لیسانس بیولوژی خود را از دانشگاه جورج واشنگتن امریکا (1368) و مدرک ام.بی.ای را از دانشگاه کمپتون آلمان (1384) دریافت کرد. وی اولین نمایشگاه انفرادی مجسمه‌های برنزی خود را در گالری اعتماد برگزار کرد (1392). از آن پس آثارش در چندین نمایشگاه انفرادی و گروهی در ایران و دوبی به نمایش درآمده است. اخوان‌جم از سال 1376 تا 1390 در یک شرکت معتبر مدیر بخش داخلی بود.