امضا: «معتبر H. Motabar بهار 1360» (پایین چپ)
رنگ‌روغن روی بوم کشیده شده روی مقوا
60×80 سانتیمتر
تاریخ اثر: 1360

آثار منوچهر معتبر برآمده از دانشی عمیق نسبت به طراحی جهان پیرامون است. وی رویکردی بیانگر و اکسپرسیو را در طراحی‌ها و نقاشی‌هایش دنبال می‌کند. آثار او را می‌توان بازنمود تجربه‌های زیسته در دوره‌های مختلف زندگی‌اش به شمار آورد. هرچند او در این دوره‌ها روی موضوعات متنوعی تمرکز کرده، لیکن برخورد فردی هنرمند با سوژه نقاشی، آثارش را از واقعگرایی جدا کرده و به اکسپرسیونیسم سوق داده است. کوچه‌ها، خیابان‌ها، صحنه‌هایی از انقلاب و جنگ، قبرستان‌ها، زنان چادرپوش، انسان و صحنه‌هایی از زندگی روزمره سوژه‌های اصلی آثار معتبر را تشکیل می‌دهند. او با بهره‌گیری از خطوط بیانگرا، تمرکز بر فضای سیاه، سفید و خاکستری و استفاده حداقلی از رنگ در اکثر تابلوهایش حال و هوایی طراحانه به آن‌ها می‌بخشد و به دنبال بیان احساس و درونیات انسان است. نقاشی برای او به مثابه نوعی برون‌ریزی عاطفی است که مخاطب را نیز درگیر تجربه عاطفی می‌کند.

در اثر پیش رو مهم‌ترین مسئله غلبه فضا بر سوژه است. زمینه با رد قلم‌های خشن به رنگ تیره در آمده و یک خط مورب سبز کادر را از نیمه به دو قسمت مساوی تقسیم کرده است. اناری در بخش پایینی و سطلی در بخش بالایی قرار دارد که نوعی توازن بصری در تابلو ایجاد کرده‌اند. سطل سبز رنگ با لکه‌‌رنگ‌های سفید و آبی حجم وسیع‌تری از تابلو را اشغال کرده، اما انار سرخ‌رنگ به واسطه کنتراست رنگی با سایر سوژه‌ها مانند یک گوهر درخشان بر سطح بوم می‌درخشد و توجه بیننده را به خود جلب می‌کند. هم‌چنین به واسطه فرم نزدیک به دایره‌اش مانند گویی چرخان در فضا قرار گرفته و بر پویایی اثر افزوده است. پرسپکتیو و نظم حاکم بر سوژه‌ها در تابلو از روایت واقعگرایانه فاصله گرفته و نقاش با بهره‌گیری از تکنیک آشنایی‌زدایی نوعی تعلیق به اثر بخشیده است. شیوه طراحی فرم‌ها، لکه‌رنگ‌ها و ضربه‌قلم‌های زمخت همگی حاکی از وجه غالب اکسپرسیونیستی اثر هستند. حتی امضای هنرمند به رنگ سبز به گونه‌ای است که در ترکیب حاصل، بخشی از اثر شده و در کنار دیگر فرم‌ها به بیانگری می‌پردازد.

منوچهر معتبر (متولد 1315)

منوچهر معتبر در رشته زبان و ادبیات انگلیسی دانشگاه شیراز تحصیل کرد (1335). سپس دوره لیسانس نقاشی را در دانشکده هنرهای زیبای تهران گذراند (1345-1337). مدتی در بخش گرافیک وزارت فرهنگ و هنر مشغول کار بود (1340). در سال‌های 1350 و 1356 دوره‌هایی را در جامعه هنرجویان نیویورک گذراند و در رشته آموزش هنر از دانشگاه ایندیانا فارغ‌التحصیل شد (1359-1357). وی اولین نمایشگاه انفرادی خود را در دانشکده هنرهای زیبای تهران برپا کرد (1342) و از آن پس آثارش بارها در نمایشگاه‌های انفرادی و گروهی در ایران و دیگر کشورها به نمایش درآمده است. در سال 1385 نمایشگاه و مراسم بزرگداشت او در موزه امام علی برگزار شد. معتبر در سال 1377 از سوی شورای ارزشیابی هنرمندان کشور مدرک درجه یک هنری (معادل دکترا) را دریافت کرده است.