امضاء: «چلیپا» (پایین راست)
رنگ‌روغن روی بوم
188×165 سانتیمتر
تاریخ اثر: 1399

کاظم چلیپا در خلال چهار دهه آفرینش هنری، به نمایش روح ملت ایران در سال‌های طوفانی تاریخ و سرنوشت در آثارش پرداخته است. نقاشی‌های وی برآمده از اندیشه‌ها، عقاید سیاسی و آرمان‌گرایی او هستند. آثار متأخر وی عاری از فیگورهای انسانی‌اند و با بیانی نمادین بار معنایی خود را به نمایش می‌گذارند.

اثر حاضر نیز از جمله نقاشی‌های متأخر اوست که در آن هنرمند، درختی خشکیده و سالمند که بر زمین افتاده را به تصویر کشیده که در جهتی اریب کادر را به دونیمه تقسیم می‌کند و به واسطه نورپردازی خاص و پرداختن به جزییات بر حضور آن تأکید می‌ورزد. نور زرد رنگی که بر شاخه‌های خشکیده درخت تابیده از کسالت کهنگی و ممات آن کاسته و فرم تنه درخت به سان پیکره نیمه‌جانی که مرگ خود را نپذیرفته و می‌خواهد به سختی از زمین بلند شود، بارقه‌های امید را یادآور می‌شود و به آن حیات می‌بخشد. فضای پس‌زمینه تابلو منظره‌ای امپرسیونیستی است که وضوح چندانی ندارد، اما سوژه اصلی با دقت بیشتری پرداخت شده و به واقع‌گرایی وفادار مانده است. جهت شیارهایی که با دقت روی تنه درخت اجرا شده با جهت ضربه‌قلم‌هایی که پس‌زمینه را شکل داده‌اند در کنار تیرگی و روشنی، نوعی کنتراست در تابلو ایجاد کرده که تمام توجه مخاطب را به خود معطوف می‌کند.

کاظم چلیپا (متولد 1336)

کاظم چلیپا اولین درس‌های نقاشی را نزد پدرش حسن اسماعیل‌زاده از نقاشان سبک قهوه‌خانه‌ای آموخت. سپس در هنرستان هنرهای زیبای تهران تحصیل کرد (1355-1352). دوره لیسانس نقاشی را در دانشکده هنرهای زیبای تهران گذراند (1368-1355) و در مقطع فوق‌لیسانس از دانشگاه تربیت مدرس فارغ‌التحصیل شد (1375). وی از بنیانگذاران مرکز هنرهای تجسمی حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی است. آثارش در نمایشگاه‌های انفرادی و گروهی متعدد در ایران و دیگر کشورها به نمایش درآمده و در سال 1381 در دومین دوسالانه نقاشی جهان اسلام به عنوان هنرمند برگزیده شناخته شد. در سال 1392، بزرگترین نمایشگاه از آثار چلیپا در موزه هنرهای معاصر تهران برگزار شد.