امضاء: «گیزلا Gizella Varga Sinai 2010» (پایین راست)
اکریلیک روی بوم
119×138 سانتی‌متر
تاریخ اثر: 1389

اثر پیش رو حاصل عشق و دلبستگی گیزلا وارگا سینایی، نقاش مجارستانی به فرهنگ و هنر ایرانی است. این بار نقاش در جست‌وجوی ذهن پویای خود، نقاشی گل و مرغ دوران زند و قاجار را بسترساز تخیل خلاق خود دانسته و آن را دستمایه‌ای برای بیان دنیای ذهنی و تصویری خویش قرار داده است.

اسطوره، محور اصلی نقاشی‌های گیزلا سینایی است، اما اساطیر فرهنگ کهن ایرانی در دستان این بانوی هنرمند رنگی شاعرانه به خود می‌گیرند و در فضایی برآمده از تجربه‌های زیسته هنرمند بازآفرینی می‌شوند.

در این اثر نیز با عنوان «باغ گل‌ها» نقش‌های ظریف گل و مرغ با پرداخت هنرمندانه بر بستر طرحی آبستره گسترده شده‌اند. تضاد ایجاد شده میان نقش گل و مرغ و زمینه تجریدی بر ظرافت نقش گل‌ها و مرغ‌ها می‌افزاید و چشم را بر نقطه مرکزی کادر متمرکز می‌کند. مرغ در فرهنگ عرفانی ایرانی تمثیلی از روح آدمی است که در قفس تن به دام افتاده و آوازش، گویای درد عاشقی است که در فغان معشوق می‌خواند. گل نیز نمادی از معشوق و لطافت ازلی است که بلبلِ جان را به سرودخوانی وامی‌دارد. هنرمندان ایرانی وصال گل و مرغ را بارها مایه هنرآفرینی خود قرار داده و شاعران ایرانی نیز در وصف این وصل شعرها سروده‌اند.

گیزلا سینایی نیز همین معنا را دستمایه آفرینش اثر هنری خود قرار داده، اما خوانش او از این روایت اسطوره‌ای، نقادانه و مدرن است. حضور کلاغ‌ها در لچکی‌های چهار سوی تابلو که به دلیل سایه‌روشن‌کاری به فضای واقع‌گرایانه نزدیک شده‌اند، تقابل زیبایی میان مرغ خوش‌خوان، گل‌های ظریف و کلاغ سیاه ایجاد کرده‌اند. دنیای کلاغ‌هایی که به دانه‌چینی مشغولند، به واسطه فضای تجریدی میانه، از عالم گل و مرغ جدا شده است. بدین‌ترتیب نقاشی سینایی دو فضا را در کنار یکدیگر قرار داده است: عالم بهشتی و عارفانه که مرغ‌های اسطوره‌ای در آن به غزل‌سرایی مشغولند و فضایی آرام و گرم را شکل داده‌اند که جان آدمی را به آرامش فرامی‌خواند؛ و در سویی دیگر دنیایی زمینی که کلاغ‌ها این پرندگان شوم در فضایی سرد و خاموش به دانه‌چینی مشغولند. فضایی که در آن نه حرفی هست و نه تغزلی. کلاغ همچون تمثیلی از روح انسان معاصر گیر افتاده در عالم صنعتی امروز است که عنصر ذاتی و گفت‌وگوی عاشقانه را از یاد برده و بدین جهت مغموم و دورافتاده مانده است. آن‌چه فضای میان این دو را پُر می‌کند، تخیلی شاعرانه است که در رنگ‌های روشن و بافت‌های نرم نمود بیرونی یافته است. نقاش امید دارد با بازآفرینی آن یادِ از یاد رفته، ذهن مخاطب را به تفکری دوباره وادارد.

گیزلا وارگا سینایی (متولد 1323)

گیزلا وارگا سینایی در آکادمی هنرهای کاربردی وین اتریش تحصیل کرد (1346-1342). به اتفاق همسرش، خسرو سینایی، فیلمساز به ایران آمد (1346). اولین نمایشگاه انفرادی‌اش را در گالری هنر جدید برپا کرد (1347). از آن پس، آثارش را بارها به صورت انفرادی و گروهی در ایران و دیگر کشورها به تماشا گذاشته است. وی از اعضای مؤسس و فعال گروه دنا بوده و به اتفاق این گروه در نمایشگاه‌های متعددی شرکت کرده است (1383-1380). اثری از سینایی در مجموعه مرکز ژرژ پمپیدو پاریس نگهداری می‌شود.