امضاء: «1401ایرج اسکندری » (پایین چپ)
ترکیب‌مواد روی تخته
چهار‌لته‌ای، هر لت 80×180، در مجموع 320×180 سانتیمتر
تاریخ اثر: 1401

ایرج اسکندری در مجموعه آیینه‌ها مسیری را که از نقاشی فیگوراتیو روایی به سمت انتزاع و کمینه‌گرایی در فرم و رنگ طی کرده به نمایش می‌گذارد. او که همواره در پی نمایش مفاهیم قدسی و عرفانی در آثارش بوده، در این مجموعه با الهام از هنر اسلامی شرقی، از فیگور و امر محسوس گذر کرده و در ساختاری هندسی سعی در نمایش عالم مثال دارد.

تابلوی پیش‌رو از مجموعه «عقل سرخ» که به وضوح به اثری با همین عنوان از شیخ اشراق، شهاب‌الدین سهروردی اشاره دارد، از آثار متأخر مجموعه آیینه‌هاست. آیینه که در عرفان و هنر اسلامی به عنوان بازتاب‌دهنده نور شناخته شده، در این تابلو بیانی تازه و امروزی یافته است. مخاطب در مواجهه با اين اثر وجهی تكه‌تكه از صورت خود را می‌بيند که در حقيقت یک پيكره است. سهروردی نیز در «عقل سرخ» در روایتی از داستان تمثیلی سيمرغ از سی مرغ سخن می‌گوید كه یک تن واحد را ساخته‌اند.

استفاده از آیینه‌های کوچک که در مرکز تصویر دایره‌ای را ساخته‌اند و تداعی‌کننده خورشیدی درخشان است، همراه با رنگ قرمز و خطوطی برجسته، ترکیبی ناب از نور و رنگ را در معرض دید قرار می‌دهد. آیینه به عنوان بازتاب‌دهنده نور جایگاهی والا در هنر اسلامی دارد و ترکیب آن با مفاهیم هنر نوگرا همواره دغدغه هنرمندان معاصر و ایرج اسکندری بوده است.

ایرج اسکندری (متولد 1335)

ایرج اسکندری مقدمات نقاشی را در مشهد نزد منصور دولو فرا گرفت. در رشته نقاشی از هنرکده هنرهای تزیینی فارغ‌التحصیل شد (1357-1353). دوره نقاشی دیواری را در فرانسه گذراند (1358). درجه فوق‌لیسانس پژوهش هنر (1374) و دکترای پژوهش هنر (1384) را از دانشگاه هنر دریافت کرد. نخستین بار نقاشی‌هایش را در اتاق بازرگانی مشهد به نمایش گذاشت (1351). پس از انقلاب اسلامی آثارش بارها در نمایشگاه‌های انفرادی و گروهی در ایران و دیگر کشورها ارایه شده است. اسکندری مدتی با حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی همکاری می‌کرد (1361) و در دوره‌هایی مدیریت گروه‌های تجسمی و ریاست دانشکده هنرهای تجسمی دانشگاه هنر را برعهده داشته است.