منوچهر نیازی قصه‌گوی حضور در طبیعت بکر و جنگل‌های سترگ، بکر و عمیق است. او را «یکی از تنها بازماندگان رمانتیک‌های مدرن‌گرا در نقاشی ایران»^[1] لقب داده‌اند. شاید نخستین دلبستگی او به تجسم طبیعت را بتوان در دوران نوجوانی، آن زمان که نزد مصطفی نجمی به آموزش نقاشی می‌پرداخت جست‌وجو کرد. او و استادش برای درک هرچه بهتر منظره، سه‌پایه و بوم نقاشی را به میان طبیعت می‌بردند. این شعف مواجه شدن با هستی و طبیعت آن‌چنان در وجود او رخنه کرد که تا به امروز نتوانسته از آن دل بکند. بعدها با ورود به هنرستان کمال‌الملک، ساخت و ساز و اصول نقاشی آکادمیک را زیر نظر محمود اولیایی و حسین شیخ فرا گرفت و با تعلیمات مهدی ویشکایی، جسارت کلی دیدن و کل‌گرایی را آموخت. این دید کلی هم در موضوع و هم در تکنیک نقاشی او تأثیری ژرف گذاشت و سبک خاص او را پدید آورد.

اثر حاضر از اولین نمونه‌های نقاشی‌های مدرنیستی از تنه‌های سترگ درختان است که در دهه‌های اخیر به شاخصه آثار او تبدیل شدند. آن‌چه در تمامی این آثار به عنوان فصل مشترک حضور دارد و چون زنجیری ادوار مختلف کاری نیازی را به هم متصل می‌کند، نوعی نگاه رمانتیک و شاعرانه به عالم است. نیازی در خلق آثارش سرشار از احساس است و فرم‌های ریتمیک و روان را بر دل بوم‌های سترگ نقش می‌زند. نیازی در کاربرد رنگ نیز نوعی نگرش رمانتیک را پیگیری می‌کند: دایره رنگی در اثر حاضر محدود به رنگ‌های گرم و تونالیته‌های قرمز و نارنجی است که در کنار درخت‌های سیاه معنایی کاملاً نمادین می‌یابد. جنگل گویی در آتش است و همه‌چیز در حال از بین بردن آن طبیعت جادویی و بکر. در این نقاشی، خبری از حضور انسان نیست اما دست انسان در خاموشی و غروب این طبیعت و جهان محسوس است.

1. روایتی غم‌بار از جنگل‌های دور، روزنامه آیندگان، سه‌شنبه 7 خرداد 1353، ص6.

منوچهر نیازی (متولد 1315)

منوچهر نیازی در نوجوانی نقاشی را نزد علی‌اصغر پتگر، حسین شیخ، محمود اولیاء و احمد اسفندیاری آموخت، سپس در هنرستان کمال‌الملک فراگیری نقاشی را ادامه داد. با سفر به امریکا، مدتی در کالج کویینز نیویورک در رشته تاریخ هنر به تحصیل پرداخت. نخستین نمایشگاه انفرادی‌اش را در بورلی هیلز برپا کرد و از آن پس آثارش در نمایشگاه‌های انفرادی و گروهی متعدد در ایران و دیگر کشورها به نمایش درآمده‌اند. نیازی پس از اقامتی طولانی در امریکا به ایران بازگشت.