امضاء: «SADR» (پایین چپ)
ترکیب‌مواد روی بوم
98×58 سانتی‌متر
تاریخ اثر: حدود دهه 1340
-اثر حاضر در چند بخش سوراخ و از پشت مرمت شده است.
پیشینه:
این اثر متعلق به مجموعه زنده یاد دکتر مفرح می باشد.

آثار بهجت صدر به ویژه در دهه 1340 از سوی منتقدان بین‌المللی مورد ستایش قرار می‌گرفت و با آثار جنبش هنر بی‌شکل[1] سنجیده می‌شد. در این دوره نقاش، رنگ سیاه که شاخصه آثار اوست را با حرکت‌های قاطع و سریع قلم بر سطح بوم می‌لغزاند.

اثر حاضر یکی از نمونه‌های شاخص نقاشی‌های بهجت صدر در این دوره است. نقاش، با برداشتن حجم غلیظ و بافت‌دار سیاه از زمینه‌ای تیره که ریزدانه‌های سبک با برهم زدن یکنواختی‌اش عمق زنده‌ای بدان بخشیده است، طرح‌ها و نقش‌هایی را پدید آورده که سرشار از ضرباهنگی غنی هستند. خطوط پهن نقش‌بسته بر زمینه تابلو به پوست مار شباهت دارند و در عین حال شکل خلیج و دریاچه را تداعی می‌کنند که با زوایای راست یا منحنی بریده شده‌اند. نگاه بیننده در تمامی زوایای تابلو سیر می‌کند و سطوح قرمز رنگ ظریفی که از لابه‌لای سیاهی‌ها بیرون زده به خون گرمی می‌ماند که از تن زمین می‌جوشد. ضربه‌قلم‌های نقاش از پررنگی به کمرنگی حرکت می‌کند و سیاهی‌های غلیظ و رقیق چنان تضادی را پدید می‌آورند که گویی رنگی در تیرگی شب دوانده شده و یا خطی صاعقه‌وار از بالا به پایین اسلیمی‌وار حرکت کرده است. این بافت درهم‌پیچیده و سخت به ردپای عبور امواج بر ساحل شنی پس از جذر و مد شباهت دارد.

بهجت صدر علاوه بر تأثیرگذاری بر جریان هنر نوگرای ایران، جایگاه قابل توجهی در آموزش و تربیت نسلی از هنرمندان ایرانی دارد. وی در دهه 1350 برای سالیانی مدیر گروه تجسمی دانشکده هنرهای زیبای تهران بود و تا پایان این دهه به تدریس در این دانشکده اشتغال داشت.

[1] .Art Informal

بهجت صدر (1388-1303)

بهجت صدر از دانشکده هنرهای زیبای تهران با رتبه اول فارغ‌التحصیل شد (1333-1327)، سپس به ایتالیا رفت و در آکادمی روبرتو ملی و آکادمی هنرهای زیبای ناپل به تحصیل پرداخت. نخستین بار آثارش را در گالری پینچو در رم به تماشا گذاشت (1336) و پس از برگزاری چندین نمایشگاه انفرادی و گروهی به ایران بازگشت و از آن زمان به مدت 21 سال به تدریس در دانشکده هنرهای زیبای تهران اشتغال داشت. در سال 1341 موفق به اخذ جایزه بزرگ سومین بینال تهران شد و آثارش در بینال ونیز به نمایش درآمد. چند سال بعد نمایشگاهی از دوره آثار موسوم به هنر حرکتی (کینتیک آرت) او در گالری سیحون برگزار شد (1346). در این نمایشگاه، در تجربه‌ای تازه به خلق آثاری بدیع و متفاوت پرداخت که در آن‌ها کرکره‌های فلزی با موتور کوچکی به حرکت در می‌آمدند. از دیگر نمایشگاه‌های بهجت صدر می‌توان به گالری سیروس در پاریس (1354)، سالن میرو سازمان یونسکو (1369) و گالری گری در نیویورک (1381) اشاره کرد. در سال 1383، بزرگترین نمایشگاه او با عنوان «پیشگامان هنر نوگرای ایران: بهجت صدر» در موزه هنرهای معاصر تهران برگزار شد. وی از سال 1359 به پاریس عزیمت کرد و در پی یک بیماری آن‌جا ماندگار شد. صدر تا پایان عمر بین تهران و پاریس در رفت‌وآمد بود و سرانجام در فرانسه درگذشت.