ترکیب‌مواد روی مقوا
68×98 سانتیمتر
تاریخ اثر: دهه 1340

منصور قندریز، نقاش، شاعر و از تئوریسین‌های هنرهای تجسمی، کوتاه زیست؛ اما زیست هنری او، تأثیر بی‌تکرار حضورش در هنر نوگرای ایران و اتصال هنر سنتی به مدرن، با همراهی او در جنبش سقاخانه و بنیان «تالار ایران» که پس از فوت ناهنگام او «تالار قندریز» نامیده شد، نام قندریز را ماندگار خاسته و ساخته است.
او که در کودکی، نقاشی را نزد حاج‌اسماعیل باجالانلو در تبریز آموخته بود، پس از گذراندن دوره هنرستان هنرهای زیبای تهران، از هنرکده هنرهای تزیینی فارغ‌التحصیل شد و از همان سال‌ها در رویای به تصویر درآوردن مدرنیسم ایرانی بود. در آغاز، توجه به فیگور (همراه تقابلی منحصر به آن) غالب و قالب آثار اوست که در تداوم، افزودن المان‌هایی ایرانی ـ انتزاعی، آثار قندریز را سویی دیگر می‌بخشد: بیانی از رمز ـ اسطوره در ترکیب با زیست و هنر مدرن؛ یعنی تعریف عمیق جنبش سقاخانه.
اثر حاضر اگرچه فاقد امضا و تاریخ است، اما فقط امضای منصور قندریز را تبادر می‌کند و از منحصرترین آثار دوره سقاخانه‌‌ای هنرمند و از دقیق‌ترین مثال‌های این مکتب است. ترکیبی فرمال، همراه با بهره‌بردن از نمادها و نشانه‌های سنتی ـ آیینی و تزیینی (هندسی و غیرهندسی) همچنین ایجاد کمپوزیسیونی دقیق، در میان تودرتوی فرم‌ها، توأم با پالت رنگی ویژه که نور، تیرگی را تعریف و بازنمایی کرده است؛ تیرگی‌هایی درخشان که در غروب این اثر، طلوع کرده‌اند.
در این‌جا خط و سطح و رنگ، از میانه سه تعریف، بی‌تعریف می‌شوند؛ مانند اغلب آثار منصور قندریز گرایشی امپرسیونیستی، به‌تناوب، به اکسپرسیوی ایرانی و مدرن تمایل و تمایز یافته است و اساطیری و رمزآلود می‌شود.
بهره‌گیری از پالت رنگی و تکنیک متفاوت، این اثر را در میان معدود آثار باقی‌مانده از منصور قندریز، دست‌نایافتنی جلوه می‌دهد؛ همچنین مجموعه خطوط منحنی و دوایر، لابیرنت‌هایی را تجسم بخشیده‌اند که در عین و حین تخت‌بودن، ‌به اثر عمق‌هایی پلان‌مند بخشیده‌اند که این رفتار، ریشه در ترکیب سنت و مدرنیسم ایرانی دارد.

منصور قندریز (1344-1314)

منصور قندریز در هنرستان هنرهای زیبای تهران آموزش دید. نخستین بار مجموعه‌ای از نقاشی‌هایش را در تالار رضا عباسی به نمایش گذاشت (1339). لیسانس نقاشی را از هنرکده هنرهای تزیینی گرفت (1340). در سال 1343، به اتفاق چند تن دیگر از هنرمندان تالار ایران را بنیاد نهادند که بعد از مرگ قندریز، به نام او خوانده شد. آثار قندریز در چند نمایشگاه گروهی به نمایش درآمد و به دو بینال تهران راه یافت. در 30 سالگی در اثر سانحه رانندگی درگذشت.