امضا: «شیشه‌گران 95 KOOROSH» (پایین چپ)
اکریلیک روی بوم
160×230 سانتیمتر
تاریخ اثر: 1395
پیشینه:
این اثر در سال 1396 در هفتمین حراج تهران ارایه شده است.

شاخص‌ترین آثار کوروش شیشه‌گران را پرتره‌هایی انتزاعی تشکیل می‌دهند که مرزهای متغیر آن‌ها و چرخش پرانرژی فضاهای داخلی‌شان، حاکی از رفتاری نقاشانه و پرشور هستند. بدون تردید، بخش بزرگی از این شور و انرژی به دلیل دینامیسم نوارهای مواج، پیچان و لرزان رنگی است. برای نمونه، در اثر حاضر با پسزمینه رنگ‌های سفید و خاکستری‌ها، نوارهای رنگارنگ، پرتره‌ای را بازنمایی می‌کنند که در عین القای حسی پویا، طنز‌گونه به تصویر کشیده شده است. نوار مشکی در میان این خطوط رنگی علاوه بر مشخص‌تر کردن سوژه، تأکیدات بصری و بازی‌هایی پرانرژی را در ترکیب‌بندی ارایه می‌کند. این نیروهای متلاطم، همچون توفانی غیرقابل کنترل در سراسر تابلو جاری بوده و در اغلب پرتره‌های شیشه‌گران به سادگی قابل تشخیص هستند.

هنرمند، خود درباره این اثر می‌گوید: «جهان درون و بیرون ما درهم تنیده‌اند، با مرزی نه چندان مستحکم از یکدیگر جدا شده‌اند و بازتاب یکدیگر هستند. درهم فرورفتگی‌ها و گره‌های درون ما، هیجانات، سرخوشی‌ها یا آشفتگی‌های ما، در واقع تصویری از کل جهان پیرامون ماست که در تار و پود وجودمان منعکس شده است. این پیچیدگی، وجه اشتراک اساسی دنیای درونی ما و دنیایی است که ما را احاطه کرده. از همین رو می‌توان پیچیدگی‌های درون و بیرون انسان را به هم پیوند داد و به تصویر کشید».

کنش خط‌خطی کردن، به مثابه یک رفتار غریزی برای تخلیه احساسات جوشان، به نخستین تجربه‌های نقاشانه انسان‌ها و شاید کودکانه‌ترین تصور از نقاشی باز می‌گردد. این رفتار فرآیندی است درونی که به صورت نقاشی‌ خطوط مواج و بی‌پایان بر پهنه کاغذ بازتاب می‌یابد. کوروش شیشه‌گران، در شناخته‌شده‌ترین دوره هنری‌اش، که اثر حاضر نیز از آن دست است، این تجربه دیرین بشری را موضوع آثارش قرار می‌دهد. نقاشی‌هایی آکنده از خطوطی بی‌قرار که بدون توجه به نقطه آغاز و فرجام خود، عنان‌گسیخته حرکت کرده و فضاهایی گرافیکی، در میانه پیچش‌های خود پدید می‌آورند. فضای بصری این آثار، به طور کلی انتزاعی است، لیکن گاه تصویر مبهمی از یک پرتره یا شیء از میان انبوه خطوط سربرمی‌آورد. اما آنچه که بیش از تصویر مبهم و انتزاعی یک پرتره بر گستره تابلو سیطره دارد، حرکت سیال خطوطی است نرم و منحنی، سرشار از انرژی و پویایی، که اکنون به یک برند معروف در هنر معاصر ایران تبدیل شده‌ است.

گفته‌های مکرر هنرمند به صراحت نشان می‌دهد که او برای پرهیز از هر‌گونه روایت شخصی از انسان، به سراغ انتزاع می‌رود تا بیننده اثرش، خود به تحلیل و قضاوت بنشیند: «من همیشه فکر می‌کردم که چرا یک پرتره را به صورت انتزاعی نقاشی نمی‌کنیم. یک پرتره انتزاعی به هنرمند آزادی کامل می‌دهد تا به ورای ظاهر نگریسته و موضوع را به شکلی نمادین تجسم کند. در چهره یک فرد راز‌های ناگفته‌ای است که چنانچه آشکار شود، دنیایی متفاوت را ترسیم خواهد کرد. دنیایی که به مراتب جذاب‌تر از دنیای ظاهری است. هر هنرمند که خود را از به تصویر کشیدن صورت ظاهر فارغ کند، راه منحصر‌به‌فردی را برای بیان دغدغه‌هایش خواهد یافت»^[1].

1. Shishegaran, Koorosh, Christies’ catalogue, 31 October 2007, Dubai, p. 101.

کوروش شیشه‌گران (متولد 1324)

کوروش شیشه‌گران از هنرستان هنرهای زیبای تهران فارغ‌التحصیل شد (1346-1343) و دوره لیسانس را در هنرکده هنرهای تزیینی گذراند (1352-1348). نخستین بار، نقاشی‌هایش را در گالری مس معرفی کرد (1352) و پس از آن آثارش در نمایشگاه‌های انفرادی و گروهی متعدد در ایران و دیگر کشورها به نمایش درآمده است. شیشه‌گران از سال 1355 پوسترهای متعددی با موضوع‌های اجتماعی و سیاسی را به خرج خود طراحی و چاپ کرده و در سطحی وسیع بر دیوارهای شهر چسبانده و نیز نمایشگاه‌هایی از این پوسترها در ایران و دیگر کشورها برپا کرده است. از مجموعه آثار شیشه‌گران کتابی توسط انتشارات ساقی به چاپ رسیده است (1395).