امضاء: «Zende 2021 و مهر هنرمند» (پایین چپ)
ترکیب‌مواد روی بوم
130×170 سانتیمتر
تاریخ اثر: 1400

محمود زنده‌رودی ملقب به «زنده» نقاش خاطرات و ارزش‌های فرهنگی است که آثارش را با با تکنیک کلاژ و اکریلیک خلق می‌کند. وی فعالیت هنری‌اش را با جنبش سقاخانه و ساخت نقشبرجسته آغاز کرد، اما در آثار متأخرش به تمامی به استفاده از فرم خوشنویسی ایرانی روی آورده با رویکردی فرمالیستی خط و رنگ رادر هم می‌آمیزد. خط در نقاشی‌های او جایگاه ویژه‌ای دارد و در کنار فرم و رنگ به آثارش هویت می‌بخشد. وی برای خلق آثارش از خمیر کاغذ دست‌ساز برساخته از روزنامه‌های باطله استفاده می‌کند. نقاشیخط‌های او آمیخته‌ای از وابستگی به ریشه‌های عمیق فرهنگی و ملی و نگاه نوستالژیک به آن‌ها و تکنیک نقاشی غربی و برآمده از تجربه زیسته اوست.

در اثر حاضر که از آثار متأخر این هنرمند است، خط و خوشنویسی در شکل‌گیری هویت اثر جایگاه ویژه‌ای دارد، اما آن‌چه باید در خوانش این اثر به آن توجه داشت، آشنایی‌زدایی و دور شدن فرم واژه‌ها از بار معنایی است. حروف و کلمات تکرارشونده با نگاهی فرمالیستی در کنار هم قرار می‌گیرند و بی‌آن‌که واژه یا جمله مشخصی بسازند، بر سطح بوم نقش می‌بندند. ترکیب‌بندی متقارن این اثر به گونه‌ای است که دو ساختار درهم‌تنیده حروف در چپ و راست اثر، چون چشمه‌ای در میانه تابلو به هم می‌رسند. سیاه و سفیدی حروف درهم بافته شده در میانه تابلو گرچه گویی به آرامش و روانی رسیده‌اند، اما رنگ سرخ نقطه تلاقی‌شان با دو فرم دایره و یک قطره سرخ در بالا و پایین خبر از حکایتی دیگر دارد.

محمود زنده‌رودی (متولد 1322)

محمود زنده‌رودی فعالیت هنری خود را از دهه چهل آغاز کرد و اثری از او در دومین بینال تهران به نمایش درآمد (1339). اولین نمایشگاه انفرادی خود را در تهران گالری برپا کرد (1345). از سال 1357 با اقامت در فرانسه، فعالیت هنری را ادامه داد و آثارش را در نمایشگاه‌های انفرادی و گروهی در فرانسه، آلمان، امریکا و دیگر کشورها به نمایش گذاشته است.