اثر حاضر نمونه‌ای گویا از زبان تصویری شخصی ناصر اویسی در پیوند میان نقاشی مدرن و حافظه بصری فرهنگ ایرانی است؛ زبانی که در آن پیکره، خط، بافت و رنگ در فضایی میان رویا و یادمان تاریخی به هم می‌رسند. برخلاف آثار شناخته‌شده‌تر اویسی با پیکره‌های زنانه آرام و ایستا، در این اثر فضایی متراکم، لایه‌لایه و تا حدی ناآرام دیده می‌شود که بیش از بازنمایی فیگور، بر تجربه بصری و عاطفی تأکید دارد.

ساختار کلی اثر بر پایه هم‌نشینی اشیای نمادین و نشانه‌های خوشنویسانه شکل گرفته است: ظروف، فرم‌های شبه‌پیکره‌ای برگرفته از اسطوره‌ها و خطوطی که یادآور خط فارسی و عربی‌اند، اما خوانایی خود را از دست داده‌اند. این خطوط نه برای انتقال معنا، بلکه به‌عنوان عناصر بصری و حامل بار فرهنگی به کار رفته‌اند. اویسی در این‌جا نیز، همچون بسیاری از آثارش، به سنت خوشنویسی ارجاع می‌دهد، اما آن را از قید متن رها می‌کند و به قلمرو نقاشی می‌کشاند؛ جایی که خط به بافت، حرکت و انرژی تبدیل می‌شود.

رنگ‌پردازی اثر محدود و کنترل‌شده است: طیف‌های قهوه‌ای، خاکی، سیاه و سبز تیره فضایی کهنه، فرسوده و یادمانی ساخته‌اند. این کیفیت فرسودگی نه‌تنها حاصل انتخاب رنگ، بلکه نتیجه کار با لایه‌های متعدد، خراش‌ها، پاشیدن رنگ‌ها و محوکردن فرم‌هاست. سطح بوم به میدان کنش بدل می‌شود؛ جایی که ساختن و ویران‌کردن هم‌زمان رخ می‌دهد. این کنش بر سطح بوم یادآور گرافیتی‌هایی است که در دوران معاصر در سطح شهر یا بر ابنیه تاریخی نقش بسته و هویت بصری آن‌ها را مخدوش کرده‌اند. گویی اویسی خوانشی از وضعیت فرهنگی ایران در دوران معاصر را به نمایش گذاشته است. از منظر مفهومی اثر را می‌توان تأملی بر حافظه فرهنگی و تداوم سنت در جهانی مدرن دانست. اشیای به‌ظاهر آشنا، مانند کوزه‌ها یا نقوش تزیینی، در فضایی نامطمئن و ناپایدار معلق‌اند و هویت مشخصی ندارند. این تعلیق، بازتاب وضعیت انسان معاصر در مواجهه با گذشته‌ای است که نه به‌طور کامل قابل بازگشت است و نه می‌توان آن را نادیده گرفت. اویسی به‌جای روایت مستقیم، فضایی شاعرانه و چندلایه می‌آفریند که مخاطب را به خوانشی شخصی از تجربه زیسته تاریخی دعوت می‌کند. این اثر نشان‌دهنده وجهی تأملی‌تر و تجربه‌گراتر از کارنامه ناصر اویسی است؛ وجهی که در آن، سنت نه به‌صورت تصویری تثبیت‌شده، بلکه به‌مثابه خاطره‌ای سیال و بازتفسیرپذیر حضور می‌یابد.

ناصر اویسی (متولد 1313)

ناصر اویسی تحصیل در دانشکده هنرهای زیبای تهران را نیمه‌کاره رها کرد و از دانشکده حقوق دانشگاه تهران در رشته علوم سیاسی فارغ التحصیل شد (1335-1332). نخستین بار دو تابلوی خود را در یک نمایشگاه گروهی در تهران ارایه کرد و موفق به اخذ جایزه شد (1336). در بینال‌های پاریس (1338)، تهران (1345-1339)، ونیز (1341)، سائوپائولو (1342) و بینال گرافیک در فلورانس (1347) شرکت داشته است. آثار وی در نمایشگاه‌های انفرادی و گروهی متعدد در ایران، ایتالیا، امریکا، آلمان و غیره به نمایش درآمده و نقاشی‌هایش در موزه‌های هنرهای معاصر تهران، کامپیونه ایتالیا، هنرهای زیبای کارولینای شمالی نگهداری می‌شوند. اویسی در چهار دهه اخیر فعالیت خود را در خارج از ایران ادامه داده است.