ژازه تباتبایی هنرمندی داستان‌پرداز و قصه‌گو بود که توانست با توسل به هنر قدیم و ادبیات غنی ایرانی آثاری تازه و نو در بستر هنر مدرن خلق کند. او از هنرمندان مطرح جنبش سقاخانه بود که نقش و کارکرد مجسمه را از فرم‌های خودبنیاد مدرنیستی به سوی کاراکترهای روایتگر و طنزآمیز متمایل کرد. ژازه به انبان بی‌پایان روایت‌های مردمی و داستان‌های عامیانه و افسانه‌های ایرانی رجوع کرد و از آن دستچین‌هایی برای هنر ایران به ارمغان آورد که تازه و بدیع بودند. ژازه که در پی ایده‌های نو و ساختارهای جدید در مجسمه‌سازی و نقاشی بود با تاسیس گالری «هنر جدید» در سال 1334 نقش مهمی در شناساندن جریان‌های نو و هنرمندان تازه نفس هنری ایران داشت.

او پیش از بروز و پیدایی جنبش سقاخانه، به نقش عناصر تزیینی هنر ایرانی واقف بود و از آن بهره می‌گرفت. در آثارش جهانی رنگین از طنز و شوخ‌طبعی در فرم بصری خود را هویدا می‌کند. میراث او ساختن آثاری با مضامین طنزآمیز است؛ فیگورهایی شوخ‌طبعانه که از رویکردهای جدی مدرنیستی دوران خود پیشی می‌گیرد. این شوخ‌طبعی را حتی می‌توان در کتاب‌های او با نام‌های «ابلغ ابلق» و «اجق و ‌وجق» تا تغییر نام و نام‌خانوادگی‌اش جست‌وجو کرد. میراث او تغییر نگاه به صورت‌بندی رسمی مجسمه‌سازی است، کاری سهل و ممتنع که از اشیای دور ریخته‌شده گنج‌هایی از معنا را برای فرهنگ به ارمغان آورد. جایی که فلز سخت در هم‌نشینی با ایده‌ای طنزآمیز مفهومی منعطف و سیال پیدا می‌کند.

ژازه در آثارش به یک بریکلاژ دست می‌یابد. اما نه فقط یک ترکیب و بَرهَم‌سازی هنری بلکه یک بریکلاژ فرهنگی. در واقع او در مجسمه‌هایش نه فقط به ساخت یک هویت جدید بلکه به بازسازی تعارضات زیستی انسان معاصر هم می‌پردازد. او تضاد و ترکیبی را افشا می‌کند که دغدغه دوران زیست هنرمند در بزنگاه نو شدن بود. ژازه بازمانده دست‌ساخته‌های صنعتی را بدل به پیکره‌های انسانی می‌کند. با جسم سخت و سرد و ایستا در پی ساختن قطعاتی فرهنگی است؛ فرهنگی که گرم و زنده و در تحرک است. ژازه شاعری بود که اسطوره‌هایی تازه به جهان تجسمی افزود؛ شخصیت‌های مجسمه‌های او اکنون بخش مهمی از کاراکترهای تاریخ هنر معاصر ایران هستند. او سردی آهن را به عاطفه انسانی پیوند زد و هویتی تازه به آن بخشید. همچون اثر حاضر که خورشیدی است که علیرغم سادگی‌اش نشأت‌گرفته از داده‌های تصویری فرهنگ غنی ایران است.

ژازه تباتبایی (1386-1309)

ژازه تباتبایی از دانشکده هنرهای زیبای تهران فارغ‌التحصیل شد (1339) و در رشته هنرهای دراماتیک نیز آموزش دید. برای اولین بار نقاشی‌ها و مجسمه‌هایش را در گالری رضا عباسی به نمایش گذاشت (1340). در سه بینال تهران شرکت کرد و موفق به کسب جایزه شد. همچنین در دهه چهل، مجسمه‌های او در بینال‌های پاریس، ونیز، سائوپائولو نمایش داده شد. چندین نمایشگاه انفرادی در ایران، اتریش، آلمان، انگلیس، اسپانیا، ژاپن و غیره برپا کرد و آثارش در نمایشگاه‌های گروهی متعدد به نمایش درآمد. گالری «هنر جدید» برای معرفی هنر پیشرو و برپایی نمایشگاه از هنرمندان نوپرداز توسط او تأسیس شد (1334).