نقاشی‌های کاهگلی پرویز کلانتری، جلوه ملموسی از زندگی مردمان کویر ایران را به تصویر می‌کشند. زیست ساده و بی‌آلایش مردمان کویر برای او از چنان جذابیتی برخوردار بود که در پی آن سال‌ها به جست‌وجو و طراحی از فضاهای کویری ایران پرداخت و در نهایت خوانش خود را با زبانی از جنس همان سادگی زیست مردمان کویر بر بوم به تصویر کشید. برای کلانتری آفتاب و خاک، دو عنصر اصلی حیات انسان ایرانی را تشکیل می‌دهند؛ از این‌رو در غالب آثارش، مانند اثر پیش‌رو، از آسمان خبری نیست؛ هرچه هست، خاک و خاک است و خاک و آفتابی که بر تن تف‌دیده زمین با شدت می‌تابد و داغ سوزانِ آفتابی درخشان را بر بدن ترک‌خورده خاک برای همیشه منقوش می‌گرداند.

با این حال، این زیستن ساده، سرشار از شوق و شور زندگی و عشق به هستی است. هرچند در فضاهای به نمایش درآمده در نقاشی‌های کلانتری، پیکره انسانی حضور ندارد، اما رد پای انسان را نمی‌توان از طبیعت پاک کرد. در واقع معماری و ساخت بنا برای زیست و عبادت، ماحصل حضور انسان در طبیعتِ سخت کویر است که او را به صبوری و دوام آوردن در این خاک فرامی‌خواند. از این‌رو آن‌چه چون نگینی در پهنای دشت‌های کویری نقاشی‌های کلانتری، و غالباً در مرکز اثر می‌درخشد، گنبدی است با کاشی‌های فیروزه‌ای که در کنار دیوارهای کاهگلی، گنبدها و بادگیرها، درختان و بوته‌ها فضای دل‌انگیزی را برای زیستی در آرامش و سکوتی تعمق‌وار ممکن می‌سازد. شاید به همین دلیل آبادی‌های مجسم‌شده در نقاشی‌های کلانتری را بسان آرمانشهر دانسته‌اند؛ سرزمین موعودی که در خلوص فضا به واسطه رنگ‌های گرم خاکی تجسم یافته و ذهن دغدغه‌مند انسان معاصر را به سکوت و آرامش فرامی‌خواند و پاسخ به چیستی هویت را برای او در بازگشت به گذشته و سنت امکان‌پذیر می‌داند. این نگاه همراه با احترام و تکریم خاطرات گذشته ریشه در عشق و علاقه‌ای دارد که کلانتری به مام وطن و خاک ایران داشت. او در این‌باره می‌گوید: «من نقاش همین مناظر خاک‌آلود مملکت خودم هستم، عاشق این خاک. من سال‌هاست که خاکبازی می‌کنم، چراکه خشت و خاک برایم مفهومی عمیق و شاعرانه دارد و هر خشت و هر دیوار از گذر زمان حرف‌ها دارد. همین‌طور ساییدگی دیوارها که سخن از باد و باران دارد. حتی زمینی که این‌طور با اطمینان زیر پا احساس می‌کنیم، اشاره‌ای است به ناپایداری. این خشت‌ها سرگذشت تبار ماست که بر دیوار نقش شده است»[1].

[1] . کلانتری، پرویز (1368). من نقاش مناظر خاک‌آلود مملکتم هستم، مصاحبه با کیهان فرهنگی، آبان، ش 68، ص 64.

پرویز کلانتری (1395-1310)

پرویز کلانتری در رشته نقاشی از دانشکده هنرهای زیبای تهران فارغ‌التحصیل شد (1338). نخستین بار نقاشی‌هایش را در یک نمایشگاه گروهی در گالری استتیک معرفی کرد (1330). در همکاری با مؤسسه فرانکلین و کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، علاوه بر طراحی جلد کتاب‌های جیبی، تصویرگری کتاب‌های درسی و کتاب‌های کودکان مدتی مدیریت کلاس‌های آموزش هنر را در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان برعهده داشت (1357-1347). آثارش در نمایشگاه‌های انفرادی و گروهی متعدد در ایران و دیگر کشورها به نمایش درآمد. یکی از آثار کلانتری در ساختمان سازمان ملل در نایروبی نصب شده است. او در سال‌های اخیر فعالیت چشمگیری در زمینه نوشتن قصه و دیگر مقوله‌های نویسندگی داشت.