امضا:«م.عربشاهی 36» (پایین راست)
ترکیب مواد روی بوم
135×180 سانتی‌متر
تاریخ اثر: 1356
پیشینه:
اثر حاضر توسط صاحب فعلی مستقیما از هنرمند خریداری شده است.

نمادهای اساطیری در آثار مسعود عربشاهی بسان اشکالی نامیرا و ابدی تکرار می‌شوند. او در پی ترکیب سبک‌های غربی چون آبستره و اکسپرسیونیسم با نمادگرایی اسطوره‌ای ادوار باستانی است و می‌کوشد با تکرار فرم‌های آشنای هنر کهن، به مفهومی تازه و نو دست یابد که زبان خاص بصری او را شکل می‌دهند.

در اثر پیش رو فرم‌، به اشکال نخستین مستطیل، دایره و مثلث ساده شده و در پسِ این سادگی و در تلاش برای آشنایی‌زدایی از مفاهیم آشنا، از نخ، قلاب و حلقه به عنوان اشیایی حاضرآماده در نقاشی استفاده شده است. فاصله‌ای که نخ و احجام اضافه شده با سطح بوم ایجاد کرده، سبب می‌شود اثر نقاشی از دنیای دوبعدی رها شده و به چیزی سه‌بعدی، شاید از جنس نقش‌برجسته نزدیک شود. مفاهیم برآمده از اشکال بنیادینی چون مربع و مثلث و دایره، در معنایی کاملاً نمادین ذهن را به سوی عالم اساطیری و خلقت نخستین می‌برد؛ جایی که عدم، بسان عرصه خاکستری زمینه است و حیات، در جلوه مربعی با رنگ سفید و آبی روشن بر آن ظاهر می‌گردد. در عین حال حضور قلاب و نخ‌ها که بر روی بوم کشیده شده‌اند، یادگار تجربیات هنر پاپ‌آرت است و مخاطب را به دورانی مدرن و امروزی باز می‌گرداند. در تقابل بین این نگاه به گذشته و حال است که هنر عربشاهی، هویت و ریشه‌های خلاقانه هنر را معنایی دوباره می‌بخشد.

استفاده عربشاهی از اعداد و اشکال هندسی، یادآور هندسه مقدس در دوران کهن است. رمز در این عرصه فراخوان عالم ثابت و رمزآمیز گذشته به دنیای پویا و آشنای امروز است. کشیدگی نخ‌ها بر بدنه بوم و تنیدگی آن‌ها بر یکدیگر بسان بازخوانی تازه‌ای از آفرینش فرم‌های ارگانیک است که به دلیل استفاده از قلاب‌های استفاده شده تشدید می‌شود. نخ‌ها در تلاقی و کشش با یکدیگر فرم مثلثی واژگون را می‌سازند که می‌تواند نمادی از آفرینش و خلقت و زایش هستی باشد. در عین حال نخ‌ها با آن فرم افقی – عمودی خود در پایین به شئی ثابت شده‌اند که برای هر ایرانی یادآور دار قالی به عنوان هنری اصیل است. بافتن در فرهنگ لغت فارسی با مفاهیمی چون سرنوشت، قصه و افسانه در هم تندیده می‌شود و خوانشی را طلب می‌کند که شرقی و عارفانه است. حضور عنصر زمان در اثر آن را هرچه بیشتر به هنری از دنیای معاصر نزدیک می‌کند. با دنبال کردن نخ‌ها و تارهای کشیده شده بر بوم در کنار نمادهای هندسی رمز‌آمیز، می‌توان رفتار هنرمند در طول خلق اثر هنری را در ذهن مجسم کرد و به این ترتیب در تابلویی فاقد فرم انسانی، حضور آدمی را بیش از پیش ادراک کرد.

مسعود عربشاهی (1398-1314)

مسعود عربشاهی از هنرستان هنرهای زیبای تهران (1338) و هنرکده هنرهای تزیینی فارغ‌التحصیل شد (1348). نخستین نمایشگاه انفرادی خود را در انجمن فرهنگی ایران و هند برپا کرد (1341) و در چند دوره بینال تهران شرکت داشت. او موفق به کسب جایزه بینال سوم تهران شد (1341). آثارش در نمایشگاه‌‌های گروهی و انفرادی متعددی در ایران و دیگر کشورها به نمایش درآمد. او همچنین نقشبرجسته‌های متعددی در ایران و کالیفرنیا اجرا کرد، از جمله سردر اتاق صنایع و معادن در تهران، ورودی ساختمان بیمه کالیفرنیا و نمای ساختمان کانون وکلای مرکز در تهران. در سال 1357 به سفارش فیروز شیروانلو مدیر فرهنگسرای نیاوران، کتاب نفیس «اوستا از دیدگاه نو» را مصور ساخت. در سال 1380، بزرگترین نمایشگاه از آثار او با عنوان «پیشگامان هنر نوگرای ایران: مسعود عربشاهی» در موزه هنرهای معاصر تهران برگزار شد.